تالی الکتریک

مقالات › دانشنامه برق 

فیوز و نحوه استفاده در سیستم های برقی
۱۹ آبان ۱۳۹۹

فیوز و نحوه استفاده در سیستم های برقی

سمت فشار متوسط ترانس :  یک راه حل ارزان برای حفاظت ترانسهای توزیع استفاده از فیوز در سمت MV ترانس می باشد. ترانسهایی تا توان 250KVA را می توان با این روش حفاظت کرد. نحوه محاسبه و سایزینگ فیوز برای این منظور را پیش از این گفته ایم.در ذیل جهت یادآوری مثالی را که پیش از این آورده ایم تکرار می کنیم: مثال: فیوز کات اوت و کلید جریان ضعیف یک ترانس 1600KVA را حساب کنید: فیوز کات اوت     I= Sn/ 1.7 * V       I=1600/1.7*20=46 A که با توجه به این که ترانسها را در فول لود استفاده نمی کنند شاید #فیوز 40A برای آن مناسب باشد. کلید جریان ضعیف: I= Sn/ 1.7 * V       I=1600/1.7*0.4=2500 A پس کلید طرف فشار ضعیف و همچنین کلید ورودی #تابلوی اصلی توزیع فشار ضعیف باید برای این ترانس 2500A باشد. انتخاب فیوز برای بانک خازنی: برای محافظت از خازن لازم است جریانهای گذرای فرکانس بالا و هارمونیکهای مرتبه بالا در نظر گرفته شوند. انتخاب فیوز برای بانک خازنی ساده است. یکی از دو روش زیر را می توان بکار برد: 1 - جریان نامی فیوز در حدود  1.7  تا   1.8    برابر جریان هر پله از بانک خازنی. 2- ولتا ژ نامی فیوز بزرگتر از  1.1 برابر ولتاژ نامی بانک خازنی.  ...... ادامه »

تاریخچه و کاربرد توربین های بادی
۱۹ آبان ۱۳۹۹

تاریخچه و کاربرد توربین های بادی

مروری بر تاریخچه توربین های بادی یکی از حوزه‌ هایی که سرمایه‌ گذاری در آن می‌تواند، فردای سیاره‌ ی زمین را نجات دهد، منابع انرژی تجدید پذیر است. در این مطلب به انرژی بادی می‌پردازیم. باد، شکلی از انرژی خورشیدی است که از گرم شدن نابرابر سطح زمین در اثر تابش خورشید به‌ وجود می‌آید، به‌همین جهت، تا زمانی که خورشید می‌تابد، باد هم می‌وزد! باد، مدت طولانی‌ است که در خدمت انسان‌ها است. از زمان‌های دور، انسان‌ها انرژی باد را مهار کرده‌اند. قایق‌های بادبانی بیش از ۷ هزار سال قبل طول رودخانه نیل در مصر را طی می‌کردند، آسیاب‌های بادی ساده در چین، آب را پمپاژ می‌کردند، در حالی که آسیاب‌های بادی عمود محور، برای خُرد کردن دانه‌های غله و گندم در ایران و خاورمیانه مورد استفاده قرار می‌گرفتند. احتمالا ایرانیان باستان، از ماهرترین و مبدع‌ ترین اقوام جهان در مهار انرژی بادی بوده‌اند. ایرانیان علاوه بر آسیاب‌های عمود محور، از دلو (دولاب) یا چرخ چاه برای رساندن آب چاه به مزارع استفاده می‌کردند. آنها همچنین از مدت‌ها قبل با ساختن بادگیرها (از تاریخچه بادگیرها اطلاعات دقیقی در ...... ادامه »

طرز کار تریستور چیست؟ و تفاوت آن با رله؟
۱۹ آبان ۱۳۹۹

طرز کار تریستور چیست؟ و تفاوت آن با رله؟

 تریستور یا SCR یک نیمه رسانای قدرت است و به صورت یک قطعهٔ چهار لایه‌ای P-N-P-N ساخته می‌شود که بطور گسترده در مدارهای الکترونیک پرتوان بکار می رود. تریستور یا SCR چیست؟ تریستورها با کلید زنی از حالت نارسانایی به رسانایی در نقش کلیدهای دو حالته عمل می کنند. در بسیاری از کاربردها می توان به عنوان کلیدهای ایده آل در نظر گرفت، اما در عمل دارای مشخصه های معین و محدودیتهایی هستند. در تریستورها 3 پایانه آند، کاتد و گیت دارند. پایه آند با A ، کاتد با K و گیت (دروازه) با G نمایش داده می‌شوند؛ که از این میان آند و کاتد به مدار قدرت متصل شده و گیت که به جریان کمتری نیاز دارد به مدار کنترل یا درایور تریستور متصل می شود. نمونه از تریستور دیسکی تریستورها در دو حالت پایدار روشن و خاموش مورد بهره برداری قرار می گیرند. تریستور را می توان به صورت اتصال سری سه دیود در نظر گرفت که مانع هدایت جریان در هر دو جهت می شوند . مشخصه معکوس یعنی حالتی که کاتد ، مثبت است و تا زمانی که ولتاژ اعمال شده از ولتاژ شکست پیوند کنترل مرکزی بیشتر نشود ، فقط جریان نشتی عبور خواهد کرد . ولتاژهای شکست مستقیم و معکوس از نظر اندازه مساوی هستند. مسایل اصلی در ...... ادامه »

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان
۱۹ آبان ۱۳۹۹

آموزش نصب جعبه فیوز در برق ساختمان

 جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم‌هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می‌روند، و در نقشه‌های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می‌دهند. جعبه فیوز یا تابلو برق انتهای یا تابلو برق واحدها هر سه اسم‌هایی هستند که برای جعبه فیوز بکار می‌روند، جعبه فیوز از قسمت‌های مهم در برق ساختمان است که در داخل هر واحد ساختمانی و معمولاً در ورودی واحد نصب می‌شود، سرخط تمام مصرف کننده‌های یک واحد مسکونی از آن تغذیه می‌شود، و در نقشه‌های برق ساختمان آن را با علامت اختصاری DP نشان می‌دهند. تا چند سال قبل در ساختمان‌های مسکونی خبری از جعبه فیوز نبود و به روش جعبه تقسیم سیمکشی منازل انجام می‌شد. ولی از آنجا که جعبه فیوز مزیت‌های زیادی را با خود آورد. استفاده از آن فراگیر و حتی مقررات برق ساختمان استفاده از آن را الزامی کرد. بزرگترین مزیت جعبه فیوز این است که در صورت ایجاد مشکل در یک سرخط، تنها آن مسیر از مدار خارج می شود و برق بقیه مسیرها قطع نمی‌شود. از آنجایی که سر خط همه مصرف کننده ها به آن منتهی می‌شود. پس این قسمت تامین‌کننده‌ی برق تمام اجزای یک واحد مسکونی است. ...... ادامه »

معرفی انواع فیوز و آشنایی با استانداردها
۱۹ آبان ۱۳۹۹

معرفی انواع فیوز و آشنایی با استانداردها

 فیوز وسیله‌ای حفاظتی است که در مدارهای الکتریکی و الکترونیکی کاربرد دارد و آن‌ها را در برابر افزایش غیرمجاز جریان الکتریکی محافظت می‌کند. استاندارد مورد استفاده در فیوزها استاندارد کاربردی مورد استفاده در فیوزها، استاندارد IEC 60269 است که دارای چهار بخش میباشد. این استاندارد مربوط به فیوز های ولتاژ پایین با استفاده های کلی یا عمومی است ،که از نظر کلاس بندی شامل دو دسته میشود: 1. فیوز هایی که برای حفاظت کابل و خط بکار میرود، به این فیوزها کلاس gG میگویند. 2. فیوزهایی که برای حفاظت دستگاه ها الکتریکی بکار میروند، این فیوزها دارای سه کلاس، aM,gTr,gB  هستند. حرف اول که بصورت حروف کوچک انگلیسی بکار میرود، a ,g  است و برای تشخیص حالت قطع کنندگی آنها است. g: برای کاربرد‌های عمومی و جنرال بکار میرود و از نظر حفاظتی دارای محدوده و رنج کاملی است. a: برای کاربردهای خاص است و از نظر حفاظتی دارای رنج و محدوده خاصی است، از این فیوزها به عنوان فیوزهای پشتیبان استفاده میشود و حالت قطع کنندگی آن از یک جریانی بالاتر است. *حرف دوم که بصورت حروف بزرگ انگلیسی بکار میرود و برای تشخیص نوع کاربرد آنها است و انواع مختلفی به شرح زیل ...... ادامه »

تست خازن
۱۹ آبان ۱۳۹۹

تست خازن

 معمولا در بین خازن‌ها ” خازن الکترولیتی بیشتر خراب می‌شود و نشتی پیدا می‌کند یعنی یک حالت اتصالی کمی بین دو صفحه فلزی خازن از طریق عایق بین دو صفحه ایجاد می‌شود و برای اینکه دقیقا متوجه شویم خازن نشتی دارد ” یا نه بایستی از دستگاه خازن سنج ایستاده کنیم. 1- برای تست خازن برق را قطع کنید نحوه تست خازن برای ایمنی کار موتور را از برق ورودی قطع کنید. مطلوب و ایده آل این است که کابل و یا دو شاخه جدا شود. رویه تست خازن فقط بایستی پس از اطمینان از قطع بودن برق شروع شود.    2- ولتاژ باقی‌مانده در خازن تحت تست را بررسی کنید. تست و خازن الکترولیتی هنگامی که شما قصد دارید شرایط و مقدار الکتریسیته خازن را تست کنید انجام یک کار برای خالی کردن انرژی ذخیره شده در خازن ضروری است. با استفاده از یک تیغه فلزی یا آچار پیچ گوشتی با دسته عایق ولتاژ ذخیره شده در خازن را دشارژ کنید. این کار براحتی توسط اتصال کوتاه کردن ترمینال‌های خازن انجام می‌شود. خازن تحت آزمون ممکن است در هنگام دشارژ کردن جرقه زده و صدای پاپ از خود بدهد. این طبیعی است. نیاز است قبل از انجام تست خازن از مدار جدا گردد. برای جدا کردن خازن یکی و یا هر دو ترمینال خازن تحت آزمون را از ...... ادامه »

خازن خود ترمیم
۱۴ مرداد ۱۳۹۹

خازن خود ترمیم

خازن خود ترمیم چیست: در سیستم دی الکتریک خود ترمیم (self healing) در صورت بروز شکست عایقی لایه فلزی تبخیر می گردد و باعث تشکیل یک لایه عایق بسیار کوچک می گردد که تاثیری بر عملکرد خازن ندارد. تمامی خازن های فیلم متالیزه (metallized film) دارای خاصیت خود ترمیم (self healing) می باشند. این ویژگی خود ترمیمی در بعضی کاربردها بسیار مهم می باشد.همانطور که در شکل زیر نمایش داده شده است  چنانچه شکست عایقی ایجاد شود و بین الکترودها حفره ایجاد می شود، و باعث اتصال کوتاه در فیلم می شود.با این حال به دلیل آبکاری بسیار نازک الکترودها،بطور معمول جریان بسیار زیادی در محل شکست الکتریکی برای ذوب(تبخیر) لایه فلزی کافی می باشد و این اساس پدیده خود ترمیمی می باشد. فشار گاز ایجاد شده، بخار فلز را به خارج از ناحیه شکست می راند و به این ترتیب یک ناحیه ایزوله غیر هادی و بدون لایه متالیزه در این محل به وجود می آید. و در این زمان خازن در حال فعالیت عادی خود می باشد و هیچ گونه اضافه جریان محسوسی از شبکه کشیده نمی شود. این ویژگی برای خازن، حفاظت خوبی در برابر اضافه ولتاژهای گذرا ایجاد می کند.به منظور بهبود خاصیت خود ترمیمی، لایه فلزی به تکه های زیادی تقسیم می شود تا در زمان اتصال کوتاه، ...... ادامه »

سیستم اتصال زمین
۱۴ مرداد ۱۳۹۹

سیستم اتصال زمین

1- سیستم اتصال زمین چیست: در وسایل الکتریکی نیاز است که پتانسیل بعضی قسمتهای دستگاه با زمین یکی شود، برای این منظور از اتصال به زمین استفاده می‌شود. اساس زمین کردن بر این است که جرم بزرگ زمین به عنوان پتانسیل صفر-به خصوص در مهندسی برق- در نظر گرفته می‌شود و تمام قسمت‌هایی که به زمین وصل شده‌اند هم پتانسیل زمین شوند، به عبارت دیگر پتانسیل صفر زمین را بگیرند. 2- انواع زمین کردن: در تاسیسات برقی دو نوع زمین کردن وجود دارد: 1-زمین کردن حفاظتی2-زمین کردن الکتریکی 1-2-زمین کردن حفاظتی: زمین کردن حفاظتی عبارتست از زمین کردن کلیه قطعات فلزی تأسیسات الکتریکی که در ارتباط مستقیم  با مدار الکتریکی قرار ندارند. این زمین کردن بخصوص برای حفاظت اشخاص درمقابل اختلاف سطح تماسی زیاد به کار برده می شود . 2-2-زمین کردن الکتریکی: زمین کردن الکتریکی یعنی زمین کردن نقطه ای از دستگاه های الکتریکی و ادوات برقی که جزئی از مدار الکتریکی می باشند. مثل زمین کردن مرکز ستاره سیم پیچی ترانسفورماتور و یا ژنراتور و یا زمین کردن سیم وسط یا سیم مشترک دو ژنراتور جریان دایم سری شده . زمین کردن الکتریکی دستگاه ها به خاطر کار صحیح دستگاه ها و جلوگیری از ازدیاد ...... ادامه »

سیستم اتصال زمین
۱۴ مرداد ۱۳۹۹

سیستم اتصال زمین

1- سیستم اتصال زمین چیست: در وسایل الکتریکی نیاز است که پتانسیل بعضی قسمتهای دستگاه با زمین یکی شود، برای این منظور از اتصال به زمین استفاده می‌شود. اساس زمین کردن بر این است که جرم بزرگ زمین به عنوان پتانسیل صفر-به خصوص در مهندسی برق- در نظر گرفته می‌شود و تمام قسمت‌هایی که به زمین وصل شده‌اند هم پتانسیل زمین شوند، به عبارت دیگر پتانسیل صفر زمین را بگیرند. 2- انواع زمین کردن: در تاسیسات برقی دو نوع زمین کردن وجود دارد: 1-زمین کردن حفاظتی2-زمین کردن الکتریکی 1-2-زمین کردن حفاظتی: زمین کردن حفاظتی عبارتست از زمین کردن کلیه قطعات فلزی تأسیسات الکتریکی که در ارتباط مستقیم  با مدار الکتریکی قرار ندارند. این زمین کردن بخصوص برای حفاظت اشخاص درمقابل اختلاف سطح تماسی زیاد به کار برده می شود . 2-2-زمین کردن الکتریکی: زمین کردن الکتریکی یعنی زمین کردن نقطه ای از دستگاه های الکتریکی و ادوات برقی که جزئی از مدار الکتریکی می باشند. مثل زمین کردن مرکز ستاره سیم پیچی ترانسفورماتور و یا ژنراتور و یا زمین کردن سیم وسط یا سیم مشترک دو ژنراتور جریان دایم سری شده . زمین کردن الکتریکی دستگاه ها به خاطر کار صحیح دستگاه ها و جلوگیری از ازدیاد ...... ادامه »

ترموستات
۱۴ مرداد ۱۳۹۹

ترموستات

ترموستات چیست؟ ترموستات کنترل کننده الکتریکی خودکاری است برای تنظیم دما در فضای بسته، معمولاً آن را به دستگاه های گرم یا سرد ساز متصل می کنند; تا با قطع و وصل دستگاه، آن فضا را در دمای تنظیم شده ثابت نگه دارد. هنگامی که دما به نقطه تنظیم برسد، ترموستات مدار برقی دستگاه را قطع می کند و وقتی دما 3 الی 5 درجه از نقطه تنظیم پایین تر رود، دوباره مدار را وصل می کند و دستگاه روشن می شود.ترموستات ممکن است به روش های مختلفی ساخته شود و ممکن است از انواع سنسور ها برای سنجش دما استفاده کند. انواع ترموستات: ترموستات ها از نظر محل نصب، نوع عملکرد، فصل سالی، نوع سنسور، رنج کاری، تعداد مراحل کار و از نظر حرارت به انواع مختلفی تقسیم می شوند. از نظرمحل نصب: به انواع اتاقی، کانالی، مستغرق و جداری تقسیم می شوند. از نظر نوع عملکرد: به انواع قطع و وصلی و تدریجی تقسیم می شوند. از نظر حرارت: به انواع حرارتی و برودتی تقسیم می گردند. از نظر رنج: به زیر صفر و بالای صفر تقسیم می شوند. از نظر تعداد مراحل کار: به یک مرحله ای، دو مرحله ای و پله ای(استپ کنترل) تقسیم می گردند. از نظر نوع سنسور: به بیمتالی، فانوسه ای، رئوستا و دیافراگمی تقسیم می شوند. از نظر فصلی: به سه نوع تابستانی، ...... ادامه »

ضریب توان ( Power Factor )
۱۴ مرداد ۱۳۹۹

ضریب توان ( Power Factor )

در طراحی و اجرای سیستم های الکتریکی AC ضریب توان در حقیقت نسبت توان واقعی به توان ظاهری میباشد و مقدار آن بین ۰ تا ۱ است. توان واقعی یک مصرف کننده برای تبدیل انرژی الکتریکی به دیگر شکل‌های انرژی را بیان میکند در حالی که توان ظاهری در اثر وجود اختلاف فاز بین شکل موج ولتاژ و جریان بوجود می‌آید. با توجه به نوع بارها و میزان توان راکتیو، توان ظاهری می‌تواند برابر توان واقعی یا بیشتر از آن باشد. در برخی کاربردها بجای عبارت ضریب توان از اصطلاح کسینوس فی نیز استفاده میگردد. ضریب توان نشان می‌دهد که چه مقدار از توان برای انجام کار مفید در بار مصرف می‌شود. ضریب توان نامناسب ( کمتر از ۱ ) یکی از عوامل اصلی افزایش هزینه و قطعی برق است. کم بودن ضریب توان (بیشتر بودن توان ظاهری نسبت به توان واقعی) در یک مدار باعث بالا رفتن جریان در مدار و در نتیجه بالا رفتن تلفات در مدار می‌شود. در واقع ضریب توان ضریب کارکرد موثر را نشان می دهد. هر چه ضریب توان بالا تر (به عدد یک نزدیکتر) باشد میزان راندمان بهره وری بالاتری خواهیم داشت.  ... ادامه »

تابلو برق و انواع آن
۰۲ بهمن ۱۳۹۸

تابلو برق و انواع آن

تابلو برق چیست: تابلومحفظه ای است که تجهیزاتی مختلف از قبیل کلید ها ,فیوزها ,کانکتورها ,رله ها و…. در آن قرار میگیرند تا بتوان به وسیله آن ها عملکرد هایی همچون حفاظت ,تقسیم بار,کنترل و…. را انجام داد. انواع تابلو برق از لحاظ نوع محفظه و طراحی: 1- تابلو برق های Metal Enclosed:این نوع تابلو برق ها دارای محفظه تمام بسته ای است که همه قطعات و تجهیزات در داخل آن قرار میگیرند .که خود به دو نوع تقسیم می شود. تابلو برق های Metal Clad: داخل این نوع تابلو ها بخش بندی شده است مزیت این نوع تابلو این است که اگر قطعات یکی از بخش ها آسیب ببیند آسیب به دیگر بخش ها منتقل نمی شود .به فرض اگر یکی از قطعات به دلایل مختلف منفجر شود قطعات دیگر سالم می مانند.بخش بندی این نوع تابلو برق به این صورت است 1-بخش باسبار 2-بخش سر کابل 3-بخش تجهیزات کنترل و اندازه گیری (LV) و 3- محفظه کلید تابلو برق های Compartment Type:این نوع تابلو برق ها تابلو های معمولی هستند که که در آن ها بخش بندی وجود ندارد و تمام قطعات در یک محفظه بسته قرار میگیرد. 2- تابلو های کشویی (Withdraw able): این نوع تابلو ها به صورت کشویی می باشند و عموما برای کنترل موتور ها ((Motor Control Center(MCC) می باشند..این نوع تابلو ها دارای سرویس راحت تر و ...... ادامه »

لوکس متر چیست؟
۰۹ دی ۱۳۹۸

لوکس متر چیست؟

تجهیزات چاه ارت
۲۰ آذر ۱۳۹۸

تجهیزات چاه ارت

ایجاد ارت (سیستم ارت) جهت حفاظت افراد و وسایل و تجهیزات الکترونیکی و ابزار و لوازم حساس صنعتی ضروری می‌ باشد. تجهیزات چاه ارت شامل موارد زیر می باشد: 1- صفحه مسی : ورقه هایی از جنس فلز مس که به صورت عمودی داخل چاه ارت قرار داده می شوند و سیم مسی باید به این صفحه جوش داده شود تا انتقال بار و ولتاژ اضافی از وسایل الکتریکی به زمین به راحتی صورت گیرد. البته باید توجه کنید اتصال سیم به صفحه مسی بسیار مهم است و در هیچ شرایطی نباید این اتصال تنها با بست برقرار گردد و حتما باید جوش داده شود. 2- سیم مسی: سیم مسی از اجزای اصلی مورد نیاز در سیستم حفر چاه های ارت می باشد زیرا فلز مس رسانای قوی جریان برق است و می تواند ولتاژ اضافی را گرفته و به زمین منتقل نماید . سیم مسی اندازه های مختلفی دارد و به صورت سیم یا تسمه تولید می شود و وظیفه دارد به صفحه مسی متصل گردد و بار برق اضافه را از وسایل الکتریکی گرفته و نهایتا به خاک منتقل کند تا ایمنی افراد و تجهیزات برقی حفظ شود.                                                                          3- میله مسی: میله مسی یا الکترود در واقع نوعی میله ...... ادامه »

چرا سیم نول برق دارد
۱۸ آذر ۱۳۹۸

چرا سیم نول برق دارد

موتور تکفاز
۱۸ آذر ۱۳۹۸

موتور تکفاز

موتورهای  تک فاز بسیار متنوع هستند و  بنابر ویژگی های خود در موارد مختلف کاربرد دارند. عامل ایجاد چرخش در موتورهای القایی سه فاز، ایجاد میدان دوار در داخل استاتور می باشد. در صورتی که با عبور جریان AC تک فاز از یک سیم پیچ میدان ضربانی ایجاد می شود. در واقع چگونگی القای ولتاژ در هادی های رتور و چرخش آن در موتورهای سه فاز و تک فاز شبیه یکدیگر است از این رو به دلیل سادگی ساختمان موتورهای القایی تک فاز، رتور همهٔ آنها را از نوع قفسه سنجابی می سازند.در موتورهای القایی هر چه اختلاف فاز جریان سیم پیچ اصلی  با سیم پیچ راه اندازبیشتر باشد گشتاور را ه اندازی بیشتر و میدان دوار ایجاد شده متقارن تر است. بیشترین گشتاور راه اندازی زمانی است که اختلاف فاز جریان دو سیم پیچ 90 درجه باشد. در این حالت میدان دوار ایجاد شده کاملاً متقارن می باشد.                                                                                           موتورهای تک فاز القایی بر اساس انتخاب المان ایجاد کننده اختلاف فاز به صورت ذیل دسته بندی ...... ادامه »